Bir zamanlar Kuyucak'ın birçok mahallesinde evlerin önünde ipe dizili tütün yaprakları görmek sıradandı. Bugün ilçede tütün ekim alanlarının belirgin biçimde küçüldüğünü, birçok ailenin bu emek yoğun üründen vazgeçtiğini yaşlı üreticiler anlatıyor. Kuyucak ve çevresindeki bazı mahallelerde hâlâ tütün ekimi sürdürülüyor, ancak eski dönemlerle kıyaslanmayacak ölçüde azalmış durumda.

Tütün, kırma, dizme ve kurutma aşamalarıyla aylar süren yoğun bir emek isteyen bir ürün. Yaz aylarında tarladan toplanan yapraklar iğneyle ipe dizilip gölgede kurutuluyor, ardından balyalanıp teslim ediliyor. Yaşlı bir üretici, eskiden her evin avlusunda tütün asılı olduğunu, bütün ailenin bu iş için seferber olduğunu anlatıyor. Şimdi ise bu işi yapacak genç nüfus köylerde giderek azalıyor.

Üreticiler, tütünün hem işçilik yükünün ağır olmasından hem de alım koşullarındaki belirsizlikten şikâyetçi. Sözleşmeli üretim modelinde fiyatın önceden netleşmemesi, üreticinin yıl içinde plan yapmasını zorlaştırıyor. Buna ek olarak mazot ve gübre maliyetlerindeki artış, tütünü diğer ürünlere göre daha az kârlı hâle getiriyor. Bu nedenle birçok aile son yıllarda tarlalarını üzüm bağına ya da mısır, pamuk gibi daha az emek isteyen ürünlere çeviriyor.

Kuyucak'ta hâlâ tütün eken üreticiler ise genellikle yaşlı kuşaktan oluşuyor. Bir üretici, bu işi bilen ve yapabilenlerin giderek azaldığını, gençlerin şehre gittiğini, kalanların da başka ürüne yöneldiğini söylüyor. İlçe merkezindeki bazı depo ve kurutma sundurmaları artık yıl boyunca boş kalıyor; geçmişte hareketli olan bu alanlar şimdi yalnızca hasat döneminde kısa süreliğine kullanılıyor.

Tütün üreticileri, nem oranının kurutma sürecinde en büyük sorun olduğunu, özellikle son yıllarda değişen hava koşullarının yaprakların kalitesini etkilediğini belirtiyor. Kurutma sundurmalarının yenilenmesi ve gençlerin tarıma teşvik edilmesi gerektiği, ilçedeki üretici sohbetlerinde sıkça dile getirilen taleplerin başında geliyor.

Buna karşın bazı üreticiler tütünün ilçenin kültürel kimliğinin bir parçası olduğunu, tamamen terk edilmemesi gerektiğini savunuyor. Kuyucak Ziraat Odası çevresinden yapılan değerlendirmelerde, alım garantisi ve destekleme politikalarının netleşmesi hâlinde tütün üretiminin yeniden canlanabileceği ifade ediliyor.

İlçede tarımın geleceği tartışılırken, tütünün üzüm ve diğer ürünler karşısında ne kadar sürede alanını koruyabileceği belirsizliğini koruyor. Yaşlı üreticiler, kendilerinden sonra bu geleneği sürdürecek kimse kalmamasından duydukları endişeyi her fırsatta dile getiriyor.