Söke Ovası'nda bu yılki pamuk hasadı, mevsimin ilk sıcak günleriyle birlikte hareketlendi. Atburgazı, Tuzburgazı ve Bağarası mevkilerinde geniş tarlalara yayılan üreticiler, hasat makinelerinin sırasını beklerken bir yandan da mevsimlik işçi bulmakta zorlandıklarını dile getiriyor. Ovanın verimli topraklarında yetişen pamuk, yıllardır Söke ekonomisinin belkemiği olmaya devam ediyor; ancak son yıllarda mazot, gübre ve işçilik giderlerindeki artış, üreticilerin kâr marjını eritmiş durumda.

Sabahın erken saatlerinde tarlaya inen çiftçiler, güneş yükselmeden önce toplama makinelerini çalıştırmaya özen gösteriyor. Bölgede hâlâ elle toplama yapan aileler bulunsa da makineli hasat son on yılda hızla yaygınlaştı. Söke Ticaret Borsası çevresinde bulunan çırçır fabrikalarının önünde, kantara girmek için sıra bekleyen traktör römorkları şimdiden göze çarpıyor. Fabrika işçileri, sezonun geçen yıla kıyasla biraz daha erken başladığını, bunun da yaz aylarının kurak geçmesiyle ilişkili olabileceğini belirtiyor.

Üreticiler bu yıl verimden genel olarak memnun görünse de, kütlü pamuk fiyatının açıklanmasını beklerken temkinli bir iyimserlik hâkim. Geçmişte bölgede güçlü bir kooperatifçilik geleneği olan Söke, TARİŞ'in etkin olduğu yıllardan bu yana farklı bir pazarlama düzenine geçti; bugün birçok üretici ürününü doğrudan özel çırçır fabrikalarına ya da tüccara satıyor. Bu durum, fiyatın oluşumunda üreticinin pazarlık gücünü zaman zaman zayıflattığı yönünde eleştirilere konu oluyor.

Sulama konusu da hasat sezonunun gölgesinde kalan bir başka mesele. Büyük Menderes'ten beslenen sulama kanallarının bu yaz kısıtlı su akıtması, bazı parsellerde pamuk boyunun beklenenden kısa kalmasına yol açtı. Özellikle ovanın güneyinde, kanal sonlarına yakın tarlalarda su sırasının geç gelmesi şikayet konusu oldu. Buna karşın erken sulanan bölgelerde koza verimi tatmin edici seviyede.

Hasat döneminde bölgeye gelen mevsimlik tarım işçileri, çadır ve prefabrik barınma alanlarında kalıyor. Köy muhtarları, işçi sirkülasyonunun köy nüfusunu geçici olarak artırdığını, bu durumun hem yerel esnafa hareketlilik getirdiğini hem de altyapı üzerinde ek yük oluşturduğunu ifade ediyor. Söke merkezindeki iş makineleri servisleri ve yedek parça dükkanları da hasat sezonunda mesailerini uzatıyor; toplama makinelerinin arıza yapması durumunda saatler süren tarla kayıplarını önlemek için usta bulmak büyük önem taşıyor.

Üreticiler, önümüzdeki günlerde açıklanacak referans fiyatın maliyetleri karşılayacak seviyede olmasını bekliyor. Aksi halde, ovanın bir bölümünde son yıllarda görülmeye başlayan mısır ve ayçiçeğine geçiş eğiliminin hızlanabileceği konuşuluyor. Yine de pamuğun Söke'nin kimliğiyle özdeşleşmiş bir ürün olduğu, kolay kolay terk edilmeyeceği genel kanı olarak öne çıkıyor.