Söke Ovası'nı besleyen Büyük Menderes Nehri'ndeki su seviyesinin bu yaz mevsim normallerinin altında seyretmesi, bölgedeki sulama düzenini alt üst etti. Sulama birliği kanallarından su alan üreticiler, geçmiş yıllara kıyasla daha uzun süre sıra beklediklerini, bazı parsellerde suyun beklenenden geç ulaştığını dile getiriyor.

Ovanın kuzeyinde, ana kanala yakın araziler nispeten düzenli su alırken, güneye ve kanal sonlarına doğru gidildikçe sıkıntı daha belirgin hale geliyor. Cumalı, Bağarası ve Karakaya çevresindeki bazı üreticiler, pamuk ve mısır tarlalarında kuraklık stresine bağlı sararmalar görüldüğünü belirtiyor. Özellikle geç dikilen mısır parsellerinde koçan doluluğunun bu yıl daha düşük kalabileceği endişesi hakim.

Bölgedeki sulama birlikleri, kanalların bakımını her yıl kış aylarında yaptıklarını, ancak bu yaz nehir debisindeki düşüşün kendi kontrollerinin dışında olduğunu vurguluyor. Sulama nöbetlerinin köyler arasında önceden belirlenen bir takvime göre yürütüldüğü, ancak bazı üreticilerin gece saatlerinde kanaldan izinsiz su çektiği yönünde şikayetler de gündemde. Bu durum, sıra bekleyen komşu parseller arasında zaman zaman gerginliğe yol açıyor.

Yerel muhtarlar, su paylaşımı konusunda daha sıkı bir denetim talep ediyor; bazı köylerde nöbetçi görevlendirilerek kanal başlarının kontrol edildiği ifade ediliyor. Öte yandan üreticiler, damla sulama gibi daha verimli yöntemlere geçişin maliyetli olduğunu, küçük ve orta ölçekli işletmelerin bu yatırımı tek başına karşılamakta zorlandığını söylüyor. Bölgede son yıllarda artan güneş enerjili sulama motoru kullanımı, elektrik maliyetlerini bir miktar düşürse de, suyun kendisindeki azlık bu yöntemle çözülebilecek bir sorun değil.

Meteorolojik olarak bu yılki yağış miktarının kış aylarında da düşük kaldığı, bunun barajlardaki ve yeraltı su seviyelerindeki azalmayı tetiklediği belirtiliyor. Ovada onlarca yıldır tarım yapan yaşlı çiftçiler, benzer kuraklık dönemlerini daha önce de yaşadıklarını, ancak son yıllarda bu tür yaz kuraklıklarının sıklaştığını gözlemlediklerini aktarıyor. Bu durum, bölgede alternatif ürünlere yönelme tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi; daha az su isteyen susam ve nohut gibi ürünlerin ekim alanının önümüzdeki yıllarda artabileceği konuşuluyor.

Söke Ticaret Borsası çevresinde konuşan bazı üreticiler, sulama sorununun yalnızca bu yılın verimini değil, gelecek yılın ekim kararlarını da etkileyeceğini söylüyor. Su tahsisinin daha adil ve şeffaf yapılması, kanal bakımlarının düzenli sürdürülmesi ve gerektiğinde yeraltı suyu kullanımının kontrol altına alınması, üreticilerin öne çıkardığı ortak talepler arasında yer alıyor.