Germencik'in simgesi haline gelen jeotermal enerji santralleri (JES), ilçe ekonomisine yıllardır önemli bir gelir kapısı olsa da Kızıldere ve çevresindeki incir üreticileri arasında huzursuzluk büyüyor. Ortaklar'a bağlı birkaç köyde bahçe sahipleri, özellikle yaz aylarında hissedilen kükürt kokusunun ve buhar salınımının yaprak yanıklarına yol açtığını, bazı parsellerde verimin geçmiş yıllara göre gözle görülür şekilde düştüğünü anlatıyor.

Bölgedeki incir üreticileri kooperatifinin bir yöneticisi, konuyu il tarım müdürlüğüne taşıdıklarını, ancak somut bir toprak ve yaprak analiz raporunun henüz kamuoyuyla paylaşılmadığını belirtti. "Biz santrallere karşı değiliz, bu bölge zaten jeotermal kaynağıyla tanınıyor. Ama bahçemizin sınırına kadar gelen boru hatları ve soğutma kuleleri arttıkça toprağın neminde ve havadaki nem oranında değişiklik hissediyoruz" diyen üretici, konunun yıllardır sözlü şikayetlerle geçiştirildiğini savundu.

Öte yandan enerji şirketlerinin bölge temsilcileri, tesislerin kapalı devre sistemle çalıştığını, reenjeksiyon uygulamasıyla kullanılan suyun yeniden yer altına gönderildiğini ve bacadan çıkan emisyonların düzenli olarak ölçüldüğünü ifade ediyor. Bir işletme yetkilisi, "Mevzuata uygun şekilde faaliyet gösteriyoruz, bağımsız laboratuvar ölçümlerine her zaman açığız" şeklinde konuştu. Şirketler ayrıca çevre köylere istihdam ve altyapı desteği sağladıklarını, yol ve içme suyu yatırımlarına katkı sunduklarını hatırlatıyor.

Konuyu yakından takip eden bir çevre gönüllüsü, meselenin sadece koku ya da görüntü kirliliğinden ibaret olmadığını, Büyük Menderes Havzası'ndaki yeraltı suyu dengesinin uzun vadede izlenmesi gerektiğini vurguladı. "Germencik hem tarımın hem enerjinin geçim kaynağı olduğu bir ilçe. İkisi bir arada sürdürülebilir şekilde yaşayabilir, yeter ki bağımsız ve sürekli denetim olsun" dedi.

Muhtarlar da konuyu ilçe tarım müdürlüğü ve çevre il müdürlüğü nezdinde defalarca gündeme getirdiklerini, köy meclislerinde her toplantıda santral etkisinin konuşulduğunu aktarıyor. Bazı üreticiler, tazminat ya da ürün kaybı desteği için başvuru yollarının net olmadığından yakınıyor. Bir kısım üretici ise bahçelerini kısmen kurutmalık incirden vazgeçip daha az emek isteyen bitkilere kaydırmayı düşündüğünü söylüyor.

İlçede önümüzdeki hasat döneminde bağımsız bir heyetin toprak ve yaprak örneklerini yeniden inceleyeceği, sonuçların üretici birlikleriyle paylaşılacağı konuşuluyor. Germencik halkı için asıl beklenti, enerjiden vazgeçmek değil; incirin de, jeotermalin de ilçenin geleceğinde yan yana, şeffaf verilerle yönetilen bir denge içinde var olabilmesi.