Avrupa Birligi'nin son haftalarda tarim urunlerine yonelik gumruk uygulamalarinda degisiklige gidecegini acmasi, kita disindan gelen tarim ihracatinda yeni bir donemin isaretini verdi. Birlik yetkilileri, konuyu suren muzakerelerin cevre ulkelerdeki uretici topluluklari da yakindan ilgilendirdigini vurguluyor. Bu gelismeyi en yakindan izleyen bolgelerden biri de Turkiye'nin en onemli kuru incir ve zeytinyagi uretim merkezlerinden olan Aydin oldu.

Ilcesi Incirliova ve cevresindeki uretim havzasi, dunya kuru incir ticaretinin buyuk bolumunu karsilayan bir merkez konumunda. Sokedeki pamuk isletmeleri ve Germencik ile Buharkent cevresindeki zeytinlikler de benzer sekilde disariya bagimli bir ihracat zincirinin parcasi. Bolgede uretilen urunlerin buyuk bolumu, Kusadasi Limani ve Izmir uzerinden once Avrupa'nin ana dagitim merkezlerine, oradan da dunya pazarina ulasiyor. Gumruk uygulamalarinda yasanacak herhangi bir degisiklik, bu zincirin her halkasini dogrudan etkileme potansiyeli tasiyor.

Ege Ihracatcilar Birligi'ne bagli kuru meyve ve zeytinyagi sektor temsilcileri, konunun paniğe gerek birakmayacak sekilde ama dikkatle takip edildigini aktardi. Yetkililer, olasi bir tarife artisinin oncelikle kucuk ve orta olcekli kurutma ve paketleme tesislerini etkileyebilecegini, buyuk ihracatci firmalarin ise alternatif pazar arayislarina simdiden basladigini belirtti. Ozellikle Uzak Dogu ve Korfez ulkelerine yonelik gorusmelerin hizlandigi ifade edildi.

Bolgedeki uretici kooperatifleri de gelismeleri endiseyle izliyor. Incirliova ve Sultanhisar cevresinde faaliyet gosteren kurutma tesislerinde calisan isletmeciler, sezon oncesi belirsizligin fiyatlandirma uzerinde baski olusturdugunu soyluyor. Bir kurutma tesisi isletmecisi, Avrupa pazarindaki taleplerin degismesi durumunda depolama ve nakliye planlarinin yeniden gozden gecirilmesi gerekecegini belirtti. Tarim Kredi Kooperatifleri araciligiyla urun toplayan kucuk ureticiler icin ise en buyuk endise, hasat donemine az kala olusan bu belirsizligin fiyat teklifi surecine yansiyip yansimayacagi.

Konuya iliskin degerlendirme yapan ekonomistler, Turkiye'nin AB ile guncel gumruk birligi cercevesinin tarim urunlerinde sinirli istisnalar tasidigini, bu nedenle olasi degisikliklerin dogrudan degil dolayli yollardan hissedilebilecegini aktardi. Buna karsin, kuresel tedarik zincirlerindeki herhangi bir dalgalanmanin, disa bagimli ihracat kalemlerinde fiyat ve talep tarafinda hizla yankı bulabildigi de hatirlatiliyor.

Aydin Ticaret Borsasi cevrelerinde yapilan degerlendirmede, sektorun onceki yillarda benzer belirsizlik donemlerinden cesitlendirme stratejileriyle cikmayi basardigi, bu surecte de benzer bir yolun izlenecegi kaydedildi. Onumuzdeki haftalarda AB tarafinda alinacak nihai kararin, hem uretici hem ihracatci tarafinda somut adimlarin atilmasi icin belirleyici olacagi degerlendiriliyor. Bolgedeki sektor temsilcileri, gelismeleri gunluk olarak takip ettiklerini ve ureticileri bilgilendirmeye devam edeceklerini ifade etti.