Türkiye’nin ilaç sektöründe yüzde 98’e ulaşan hammadde ithalat bağımlılığına karşı Aydın Sanayi Odası (AYSO), tarımsal gücü teknolojiyle birleştirecek yeni bir proje başlattı. Zeytinyağı, enginar, kekik ve incir gibi bölgesel ürünlerden yüksek katma değerli ekstraktlar elde edilerek yerli ilaç etken maddesi üretimi hedefleniyor.

Aydın, tarımsal zenginliğini ilaç sanayisine taşıyarak Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor. AYSO öncülüğünde geliştirilen agro-pharma projesiyle, bölgede yetişen ürünlerin yalnızca ham madde olarak değil, ileri teknolojiyle işlenmiş yüksek değerli ürünler olarak ekonomiye kazandırılması planlanıyor.

Aydın’dan yerli ilaç hammaddesi hamlesi

Türkiye ilaç sanayisinde kullanılan hammaddelerin büyük bölümünün ithal edilmesi, yerli üretim çalışmalarını gündeme taşıdı. AYSO, bu soruna karşı Aydın’ın sahip olduğu tarımsal potansiyeli değerlendirmek için harekete geçti.

Proje kapsamında zeytinyağı, enginar yaprağı ve kekikten elde edilecek özel ekstraktlarla ilaç sanayisine yönelik hammadde üretimi yapılması hedefleniyor.

AYSO Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Maraş, Türkiye’nin sahip olduğu doğal kaynakların yeterince değerlendirilemediğini belirterek, tarım ürünlerinin düşük katma değerle ihraç edilip daha işlenmiş ve pahalı şekilde geri alındığını ifade etti.

Enginar üretiminde Türkiye’nin gücü ilaca dönüşecek

Aydın’ın önemli tarım ürünlerinden biri olan enginar, projenin öncelikli ürünleri arasında yer alıyor.

Enginarın genellikle tüketilen kısmının dışında kalan sap ve yaprak bölümlerinin de ekonomik değere dönüştürülebileceği belirtiliyor. Enginardan elde edilen etken maddelerin ilaç sektöründe kullanıldığını ifade eden Maraş, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini değerlendiremediğine dikkat çekti.

Aydın’ın enginar üretiminde güçlü bir konuma sahip olması, yerli üretim açısından önemli bir avantaj olarak görülüyor.

Zeytinyağından ilaç ve kozmetik hammaddesi üretilecek

Projede değerlendirilecek bir diğer önemli ürün ise zeytinyağı olacak.

Aydın’ın Türkiye’de zeytin ağacı varlığı ve zeytinyağı üretimindeki gücü, yüksek katma değerli ürün geliştirme açısından fırsat oluşturuyor. Özellikle yüksek polifenol içeren soğuk sıkım zeytinyağlarından elde edilecek ekstraktların sağlık sektöründe kullanılabileceği belirtiliyor.

Zeytinyağı işleme sürecinden kalan yan ürünlerin de kozmetik sanayisinde değerlendirilmesi planlanıyor.

Kekik ve incir yaprağı için de çalışma yapılacak

Aydın Sanayi Odası’nın hedefleri arasında kekik ve incir yaprağı gibi ürünleri de ekonomik değeri yüksek hale getirmek bulunuyor.

Türkiye’nin kekik ihracatında önemli bir paya sahip olduğu belirtilirken, ürünün yalnızca kurutularak satılması yerine ilaç sektöründe kullanılabilecek ileri işlenmiş hammaddeye dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Dünyanın en büyük incir üreticilerinden biri olan Aydın’da ise incir yaprağından elde edilen özel sıvının gelecekte değerlendirilebilecek ürünler arasında olduğu ifade ediliyor.

Aydın’da çok ortaklı şirket kurulacak

Projenin hayata geçirilmesi için çok ortaklı bir girişim sermayesi modeli oluşturulması planlanıyor.

AYSO Başkanı Gökhan Maraş, Aydın’da ortaklık kültürünü güçlendirecek bir şirket yapısı üzerinde çalıştıklarını belirtti. Hazırlanacak ana sözleşmede ortaklık yapısı, hisse devri, yönetim ve denetim süreçlerinin ayrıntılı şekilde düzenleneceği açıklandı.

Şirket kuruluşunun ardından yatırımcılarla görüşmeler yapılacak ve projeye ortak olmak isteyen kişi ve kuruluşlara yönelik süreç başlatılacak.

İlk yatırım için hedef bir yıl içinde harekete geçmek

Proje kapsamında yatırım büyüklüğünün şirket yapısının tamamlanmasının ardından belirleneceği açıklandı.

Şirket kuruluşu ve yatırım hazırlıklarının yaklaşık bir yıl içinde tamamlanması, ardından üretim yatırımlarına başlanması hedefleniyor.

Yetkililer, ilaç sektöründe üretime geçişin uzun bir süreç olduğunu; test, belgelendirme ve kalite aşamalarının tamamlanmasının ardından seri üretimin başlayacağını belirtiyor.

Hedef gıda ihracatında katma değeri artırmak

Aydın’ın 2025 yılında yaklaşık 1 milyar 957 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiği, bunun yaklaşık 655 milyon dolarlık bölümünü gıda sektörünün oluşturduğu belirtildi.

AYSO’nun uzun vadeli hedefi, gıda ihracatını ürün miktarını artırarak değil, yüksek katma değerli üretimle büyütmek. Bu kapsamda ilaç, sağlık ve kozmetik sektörlerine yönelik yeni nesil ürünlerin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Aydın’ın tarımsal gücünü teknolojiyle birleştiren agro-pharma yatırımıyla, Türkiye’nin ilaç hammaddesinde dışa bağımlılığını azaltacak ve bölgeyi küresel ölçekte rekabet edebilir bir üretim merkezi haline getirecek yeni bir model oluşturulması hedefleniyor.